21 Сентября
, 05:36
В Щербакты:0
  • 0
  • 0
  • 0
rss

Шарбақты ауданының

әкімдігі

ресми интернет-ресурс

alt

Акимат

Щербактинского района

официальный интернет-ресурс

Навигация
Бактериялық және вирустық этиологиялар менингиттерін алдын алу.
Басты Қоғамдық денсаулық сақтау бұрышы Бактериялық және вирустық этиологиялар менингиттерін алдын алу.

Бактериялық және вирустық этиологиялар менингиттерін алдын алу.Бaктepиялық мeнингит – ми және жұлын қабықшалардың қабынулары, бактериялық инфекциясынан туындайды.  Бактериялық менингит вирустан да қорқынышты.  Емделмеген жағдайда әрдайым өлімге әкеліп соқтырады.Менингиттің  негізгі ауру себептері әртүрлі бактериялармен шақырылады: мeнингoкoктармен, алтын түсті cтpeптoкoккпен, пнeвмoкoктармен, энтepoбaктepияларымен, таяқша тәрізді лиcтepияларымен, жұқа cпиpoxeттарымен, флaвoбaктepияларымен.   Бактериялық менингиттің даму себептері көп болуы мүмкін: бас жарақаты, бас сүйек-ми жарақаттары; басқа жасалған операциясы, ми жұлынның және құрсақ қуысы; әлсіз иммунитет; қант диабеті; алшақтық көкбауыр проблемалары; созылмалы аурулар; маскүнемдік. Неғұрлым ауруға бейім нәрестелер, балалар (5 жасқа дейін), жастар (16-дан 25 жасқа дейінгілер) және егде жастағылар (55 жастан кейін).  Бактериялық менингиттің инкубациялық кезеңі – 2-14 тәулік. Содан кейін 2-З күн дененің қызуы жоғарылайды З8 °C дейін,  суық тию симптомдары дамиды: қалтырау, мұрынның бітелуі, бас ауруы, шырышты қабықшалардың қабынуы, құсу, тістердің жоғары сезімталдығы. Типтік менингиялық белгілері сақталады: бұлшықтың белсенділігі,  басты артқа қарай шалқайту желке бұлшықет тонусының жоғары болуына;  басты кеудеге қарай әкелгенде  ауырсынады және құсу туындайды; бүгілген  тізе буын аяқты жазу мүмкін емес;  аяқты бүгу және оларды ішке қарай тартылу кезінде баспен төмен қарай еңкею;  аяқты бүгу жамбас-ортан жілік және тізе буындарында қасағаға басқан кезінде; иықты көтеру және қолды бүгу шынтағында бет сүйектерін басқан кезінде; емшектегі баланың қолтығынан көтерген кезде оның басы шалқаяды және аяғын денесіне әкеледі. Кейін менингиальды өкпе тінінің ісінуінің өршу  симптомдары дамиды.Бактериялық менингит қалай таралады? Жұғатын бактериялар ауа-тамшы және байланыс (тұрмыстық) арқылы таралады. Инфекция ағзаға мұрын және тамақ арқылы кіреді. Бактериялардың енгенінен кейін ми ісігі, қан тамырларының қабынуы,  мидың оттегімен жабдықтауы жеткіліксіз болғанда дамиды. Ересектерге қарағанда, балаларда  ауру тез дамиды – бірнеше сағат ішінде. Менингит кез келген органның зақымдалып асқынуына әкеліп соқтырады, әсіресе қысымды бақылау керек.Вирусты менингит — бас миының серозды қабықшасының қабынуы, кейде сирек жұлын, инфекция вирустық табиғатынан пайда болады. Барлық түрлері арасында вирусты менингит салыстырмалы түрде қолайлы өтеді. Балалар жиі, ересектер сирек ауырады. Бірлі-жарым жағдайлар тіркеледі, алайда эпидемиялық бұрқ етуі туындауы. Ауа арқылы (ауа-тамшылы жолымен) және ластанған азық-түлік және су (фекальды-ауыз суымен) жұғады. Ауру бастапқы кезінде өз бетінше, сондай-ақ екінші рет, асқынуы сияқты инфекцияға шалдыққандар дамуы мүмкін. Вирустық менингиттердің ең жиі этиологиялық факторы - энтеровирусты инфекциясы, бастапқы, жұқа және жуан ішектің шырышты қабықшаларын зақымдайтын. Сондай-ақ вирустардың қоздырғыштары Коксактар және Эпштейн-Барр. Өте сирек менингит герпес вирусын және эпидемиялық паротит, цитомегаловирус, аденовирус және бірқатар басқа да вирустық инфекцияларды тудырады. Ауру жиі дамиды жаз айларында, бұл энтеровирустық инфекциясының маусымдылығымен байланысты. Вирусты менингиттің инкубациялық кезеңі 2-10 күннен кейін байқалады. Әдетте, аурудың басталуы жедел, дене қызуы фебрильды саны (40 С) дейін көтеріледі.Дамиды: бастың ауруы, жүрек айну, бірнеше рет құсу, айқын әлсіздік болады  ұйқышылдық жүреді, кейде қатаңдаған, ауыр жағдайларда сананың шатасуына дейін болады. Миалгия пайда болуы мүмкін — дене бұлшықетінің ауырсынуы. Жиі ауруымен бірге қатар жүреді диспепсиялық бұзылыстары гастроэнтерит типі бойынша: спазмалық іштің ауырсынуы, сұйық нәжіс. Тәбет жоқ. Тері жабындылары мойын және беті қызыл, ыстық сезіледі. Склер тамырлары инъекцияланған (қызыл көз). Менингиялық белгілері (белгілер, менингит диагнозын қоюға мүмкіндік береді) желкенің және омыртқаның  ауруы білінеді, желке бұлшықтарының ауырсынуы (басын алға қарай бүгуге қабілеті жоқ).Жиі дамиды Кернига симптомы (қабілетсіздігі аяқтың бүгілген тізесін  жазуға) және Брудзинскийдің (жоғарғы, орта, төменгі). Апта ішінде менингиялық белгілері кері кетіп, дене қызуы қалпына келеді. Алайда, астения және бас ауруы екі апта бойы сақталады.Кішкентай балаларда, әсіресе жаңа туған нәрестелерде менингит жүрек бұлшық қабынуы  миокардитпен үйлесуі мүмкін. Жиі катаральды көріністері пайда болады: ринит, фарингит, ларингит.Ауруларды алдын алу. Сонымен қатар, ауру ауа-тамшылы жолмен таралады, адам көп жиналатын жерлерде болмау керек. Егерде отбасы мүшесі ауырып қалса, оны оқшаулау қажет, сондай-ақ бірге сүртінетін орамалмен және ыдыстарды пайдаланбауға. Артық болмайды өзіне дәрігерге көрінуге. Жұқтыруды болдырмауда келесі ұсынымдарды ұстану қажет: Әр біреуде өзінің жеке гигиеналық құралдары болуы керек. Тамақ ішер алдында қолды сабынбен жуу керек. Өтетін вакцинациялауды алу  (гемофильді таяқшасына, пневмококк жұқпасына, менингококктерге қарсы вакциналар өнеркәсіппен әзірленді). Бұл әдіс аурудың алдын алу  кез-келген жасқа қолайлы.Кейбір менингиттер типтері жануарлармен таралады. Сондықтан сапар кезінде сақ болу керек, жәндіктерден қорғау үшін майлармен және ұшқыш заттармен пайдалануға. Белгісіз жерлерде шомылуға болмайды. Кез келген тексерілмеген көздерден суды ішуге болмайды. Пайдаланар алдында көкөністер мен жемістерді қайнаған сумен жуу керек. Жүйелі түрде дәрігердің  профилактикалық тексеруінен өтуі керек.Менингит болсын – айтарлықтай сирек кездесетін ауру, бар аурулар  фонында ол дамуы мүмкін (жиі тамақ және мұрын).Емді кейінге қалдыруға болмайды. Алғашқы көмек дереу көрсетілуі тиіс , әйтпесе, адам көз жұмуы мүмкін.  Өзіңізді күтіңіз және сау болыңыз! 
Жетекші маман Гарбуз Н.А.