Шарбақты ауданының

әкімдігі

ресми интернет-ресурс

alt

Акимат

Щербактинского района

официальный интернет-ресурс

Навигация
Ботулизмді алдын алу

 

Ботулизм— тағамнан улану, азық-түлік өнімдерді тамаққа пайдалануда болатын, құрамында  ботулиндік микробтардың улы (токсиндері) бар.

 Ботулизмнің микробтары табиғатта және қоршаған ортадағы нысандар түрінде кең таралған  — спорлар. Жеміс және жидектерге, тағамдық азық-түліктеріне, малға беретін азықтар немесе ішек ағзаларына түсуімен, (мысалы, балықтарда)  вегетативтік нысанның спорлары өседі  (оттектің жоқ болуы кезінде) және уыттарды құрастырады. Ботулотоксин — ол көптеген қатты төзімді бактериалды у: 1 мл уыттың құрамында  ақ тышқандар үшін өлтіретін мөлшері 1—3 млн-ға дейін  сақталады. Адамдар үшін өлтіретін мөлшері — 0,3 мкг.

Негізгі ботулизм қоздырғыштарын таратушы шөпкөректі жануарлар болады, спорлар сумен және жемдермен жұтады. Еткөректі жануарлар әсіресе бұл қоздырғышқа төзімді. Адам ботулизмді жұқтырады тамақты ішер кезінде  азық-түлік спорларын жұқтырған, сирек — шанды жұтқанда, құрамында болатын спорлар және уыттар.

Көбірегі ботулизм ауру оқиғалары ( 90% артығырақ) үйде жасалған консервіленген азық-түліктерді саңырауқұлақтардан, жеміс және жидектерден, балықтардан, сан еттерден- пайдалануымен байланысты.Консервілер, үйде дайындалған термиялық өңдеулер ережесінің бұзылуымен, өте қауіпті. Көп сақтау кезінде ботулизмнің спорлары вегетативтік нысанына айналады, олардың көбеюі және жиналуы. Банкалар консервілерімен жұқтырғаннан кейін онда газдардың жиналуынан олар дүңкиеді. Осындай азық-түліктерді жеген кезде уыттар тез қаңға сіңеді және барлық ағзалар бойынша таралады, әртүрлі органдарды, және бірінші кезекте нерв жүйесін зақымдандырады. Ботулизм қоздырғышының ерекшелігі, ол банкідегі уыттар бір келкі ғып жиналмайды, олар "ұя" сияқты болады. Осыдан былай, консервіленген тағамды (саңырауқұлақты, балықты, етті) жеген бір немесе басөа да банкіден жаген адамдар неге ауырады, ал басқалары  - жоқ. Ботули

Аурушаңдық пайда болады, кенеттен, кейде бірнеше сағаттан кейін зарарланған тағамды жегеннен кейін. Бас аурады, бастың айналуы, әлсіздік, ұйқы жоқ, іштің ауруы, жүрек айну, құсу, жүректің «су ете қалуы», ауыздың құрғақтылығы, шөлдеу. Іштің кебуі болады. Бір неше сағаттар немесе  1-2 күннен кейін көздің көруі бұзылады: науқастардың көз алдарында “тұман”, “тор”, “шыбындар”, бұл заттар анық көрінбейді, сирек емес олардың екеу болып көрінеді. Үнемі көздің қарасы ұлғайған, мүмкін қастың төмен түсуі.

Өндірісте консервілерді дайында қатаң технологиялық режимдерін сақтауын алдын алу. Ботулиндік микроптың спорларын өлтіру әрекеті ол тек ғана 80° төмен емес темпаратурада стерилдеу 30 минут ішінде. Қайнату (100° С)  5-10 мин ішінде ботулоуыттарды түгелдеу бір қалыпта болады. Үй жағдайында консервілегенде қатаң түрде белгіленген консервілеу ережелерін сақтау. Саңырауқұлақты және жемістерді үй жағдайларында тұздауға немесе маринаттауға  тұзды және қышқылдарды жеткілікті ғылып салу міндетті түрде термиялық өңдеуді нұсқайды. Үй жағдайларында жасалған консервілерді зиянсыздандыру жемістерді және саңырауқұлақтарды ыстық қайнатылған суда 10-15 мин ішінде тамақтанар алдында. Және де консервілерді, шұжықтарды, сан еттерін, сүрленгенді қатаң түрде ережелерін сақтау.